Krzesła oraz fotele art deco: synonim luksusu i ponadczasowej elegancji

Wyobraź sobie wnętrze, gdzie każdy przedmiot opowiada historię o wielkich balach, jazzowej muzyce oraz narodzinach nowoczesności. Styl art deco to nie tylko kierunek w sztuce, ale też styl życia, który sto lat temu zdefiniował pojęcie nowoczesnego luksusu. Radosna odpowiedź na szarość i ascezę lat wojennych – epoka blasku, złota, egzotyki. Dziś, gdy poszukujemy w naszych domach unikalności, meble art deco wracają na salony, przyciągając wzrok swoją niezrównaną formą.

Szczególne miejsce w tym świecie zajmują siedziska. Odpowiednio dobrany fotel art deco potrafi odmienić charakter całego pomieszczenia, nadając mu sznytu rodem z nowojorskiego apartamentu czy paryskiej kamienicy. Jednak jak w gąszczu współczesnych ofert odnaleźć ten jeden, prawdziwy skarb z epoki?

Magia ukryta w detalach, czyli dlaczego kochamy krzesła art deco

Zanim przejdziemy do weryfikacji autentyczności, warto zrozumieć, co sprawia, że krzesła art deco są tak wyjątkowe. To styl, który kochał geometrię, ale nie bał się luksusowych materiałów. Projektanci z epoki dwudziestolecia międzywojennego wychodzili z założenia, że przedmiot użytkowy może być małym dziełem sztuki.

Tym, co najbardziej odróżnia autentyczne meble art deco od ich współczesnych naśladowców, jest bezkompromisowe podejście do doboru surowców. Aby stworzyć przedmiot godny miana luksusowego, sięgano po najrzadsze i najtrudniejsze w obróbce materiały z całego świata.

W świecie art deco drewno nie było tylko bazą – było dekoracją samą w sobie. Królowały gatunki egzotyczne o wyrazistym rysunku. Jeśli szukasz autentycznego krzesła art deco, zwróć uwagę na obecność takich drzew jak:

• mahoń i palisander: cenione za głęboki kolor oraz piękne usłojenie,

• heban: o niemal czarnej barwie, używany często do tworzenia kontrastowych detali,

• orzech (szczególnie kaukaski lub amerykański): uwielbiany za tzw. czeczotę, czyli fantazyjne słoje przypominające marmur.

Charakterystyczną cechą był wysoki połysk, który miał odbijać światło, a także dodawać wnętrzu prestiżu. Często stosowano też intarsje, czyli łączenie różnych gatunków drewna w geometryczne wzory, jak również dodatki z kości słoniowej, masy perłowej, a nawet skóry węża bądź innych egzotycznych zwierząt. To właśnie ten bogaty „miks” materiałów sprawia, że meble art deco są tak unikatowe.

Jak nie dać się zwieść? Rozpoznajemy autentyczne meble art deco

We współczesnych sklepach można znaleźć wiele przedmiotów „inspirowanych” tą epoką. Choć bywają ładne, zazwyczaj wykonane zostały z tańszych zamienników – brzozy, buku czy sosny, które są jedynie bejcowane na ciemne kolory. Jak szukać dowodów autentyczności?

Oryginalny fotel art deco to mała architektura. Projektanci dwudziestolecia międzywojennego dążyli do idealnych proporcji – meble te są często nieco niższe i głębsze niż współczesne elementy wyposażenia wnętrz. Dodatkowo charakteryzują je opływowe, „aerodynamiczne” boki oraz geometryczne, często schodkowe wykończenia oparć krzeseł. Masowa produkcja zazwyczaj upraszcza te linie, czyniąc je bardziej kanciastymi.

Ponieważ autentyczne meble art deco mają za sobą dziesięciolecia, często przeszły renowację. Pod siedziskiem można znaleźć współczesne zszywki tapicerskie – to znak, że ktoś dbał o mebel. Należy spojrzeć jednak głębiej: na samą ramę. Prawdziwe antyki noszą ślady ręcznej pracy stolarskiej, a drewno konstrukcyjne (nawet jeśli niewidoczne z zewnątrz) posiada naturalną patynę czasu.

Gdzie szukać inspiracji? Polskie świątynie art deco

Jeśli chcesz nauczyć się rozpoznawać prawdziwe perły designu, nie ma lepszej drogi niż zobaczenie ich na własne oczy w galeriach. Polska może pochwalić się wyjątkowymi zbiorami, które są punktem obowiązkowym dla każdego miłośnika estetyki międzywojennej.

Absolutnym numerem jeden jest Muzeum Mazowieckie w Płocku. Znajduje się tam największa w Polsce wystawa stała poświęcona właśnie temu stylowi. Możesz tam spacerować po całych aranżacjach wnętrz – od gabinetu prezesa banku do salonu inteligencji lat 30. To tam zobaczysz fotele art deco w ich naturalnym środowisku, otoczone epokowymi tapetami i oświetleniem.

Warto również zajrzeć do Muzeum Narodowego w Warszawie, gdzie Galeria Wzornictwa Polskiego prezentuje ikony polskiego modernizmu. Z kolei Stalowa Wola, miasto zbudowane od podstaw w duchu Centralnego Okręgu Przemysłowego, regularnie organizuje wystawy w tamtejszym Muzeum Regionalnym, pokazując, jak styl ten przenikał do architektury oraz przedmiotów codziennego użytku.

Inwestycja w piękno, która nie traci na wartości

Wybór między oryginałem a współczesną wariacją to często wybór między inwestycją a zwykłym zakupem. Oryginalne krzesła art deco nie tracą na wartości – wręcz przeciwnie, stają się coraz rzadsze i bardziej pożądane. Niestety z pokolenia na pokolenie ubywa starych elementów wyposażenia, w tym także mebli art deco. Często przechowywane na strychach bądź w wilgotnych piwnicach, ulegają nieodwracalnemu zniszczeniu na skutek czynników mechanicznych lub biologicznych. Tylko od nas zależy, czy chociaż fragment odziedziczonej po przodkach spuścizny uda ocalić się od zapomnienia.

Nawet mebel po renowacji, jeśli zachował swoją pierwotną formę i szlachetny materiał, jest o wiele cenniejszy niż nowa kopia.

Niezależnie od tego, czy planujesz urządzić cały dom w tej stylistyce, czy szukasz tylko jednego, wyrazistego akcentu, pamiętaj, że meble art deco najlepiej czują się w towarzystwie światła oraz przestrzeni. Szukając swojego wymarzonego egzemplarza, patrz na detale i strukturę drewna. Wtedy na pewno znajdziesz skarb, który stanie się sercem Twojego wnętrza.